Çocuklarla hipnoz çalışma ilkeleri, yetişkinlere uygulanan metotlardan tamamen ayrı bir yerde durur. Yetişkinlerin zihni mantık çerçevesinde işlem yaparken, çocuklar hayal gücünün sınırlarını zorlar. Onların dünyasında gerçek ile hayal arasındaki çizgi çok incedir. Bu durum, çocukların hipnoza yatkınlığını artırır. Küçük yaş grubu, telkin almaya çok açıktır. Ancak bu açıklık, uzman kişinin çok hassas davranmasını zorunlu kılar. Yanlış bir kelime veya sert bir bakış bile çocuğun dünyasında büyük izler bırakır. Bu sebeple çocuklarla çalışırken uyulması şart olan kurallar vardır.
Çocuğun zihni, sünger gibi bilgiyi çeker. Etraftaki her ses, her görüntü onlar için bir veri kaynağıdır. Hipnoterapi seanslarında bu verilerin nasıl işlendiği üzerine gidilir. Yetişkinler gibi koltuğa uzanıp gözlerini kapatmaları şart değildir. Çoğu zaman gözleri açıkken, oyun oynarken veya bir şeyler anlatırken trans haline girerler. O anda dış dünyadan kopup kendi iç dünyalarına odaklanırlar. Uzman kişi, bu doğal odaklanma anlarını yakalar. O sıralarda iyileştirici telkinler verilir.
Çocuk ve Yetişkin Hipnozu Arasındaki Farklar
Yetişkinler bir sorunu çözmek için mantıklı açıklamalar arar. Çocuklar ise hikayelere ve oyunlara inanır. Yetişkin birine gevşemesi söylendiğinde bunu bedensel bir komut olarak algılar. Bir çocuğa ise “şimdi bir bulutun üzerindesin” denildiğinde o anı yaşar. Çocuk hipnozu sırasında karmaşık dil kalıpları işe yaramaz. Basit, net ve onların anlayacağı dilden konuşmak lazımdır. Soyut kavramlar yerine somut örnekler seçilir.
Çocukların dikkat süresi kısadır. Uzun uzun konuşmak onları sıkar. Seanstan kopmalarına neden olur. Bu yüzden seanslar daha hareketli geçer. Kuklalar, resimler veya oyuncaklar seansın bir parçası olur. Dr. Serkan Akıncı Kliniği T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı yapısıyla bu hassas dengeyi gözeterek çalışır. Çocukların ruh sağlığına yaklaşırken onların dilinden konuşan bir üslup benimsenir.
Hayal gücünün gücü
Bir çocuk için süper kahraman olmak veya uçmak imkansız değildir. Zihinlerinde her şeyi yapabilirler. Terapi sırasında bu güçten yararlanılır. Çocuğun korktuğu bir durum varsa, zihninde o korkuyu yenen bir kahraman yaratması istenir. Bu hayali kahraman, çocuğun içindeki cesareti ortaya çıkarır. Yetişkinlerde bu tür metaforlar her zaman tutmaz ama çocuklarda sonuçlar çok hızlı alınır. Onlar değişime direnmez. Eğer bir şeyin işe yarayacağına inanırlarsa, o şey mutlaka işe yarar.
Ebeveynin Rolü ve Onay Süreci
Çocukla çalışmaya başlamadan önce anne ve babanın tutumu incelenir. Ebeveynin kaygısı çocuğa geçer. Eğer anne veya baba terapiye güvenmiyorsa çocuk da güvenmez. İlk görüşmede ailenin beklentileri dinlenir. Yanlış inanışlar varsa düzeltilir. Ailenin onayı olmadan hiçbir adım atılmaz. Çocuklarla Hipnoz Çalışma İlkeleri gereği, yasal vasinin izni şarttır. Ancak sadece yasal izin yetmez; çocuğun da gönüllü olması lazımdır. Zorla getirilen bir çocuk kendini kapatır. İletişim kurmaz. Bu yüzden çocuğa da neden orada olduğu yaşına uygun bir dille anlatılır.
Güven ilişkisi kurma
Çocuk, karşısındaki uzmana güvenmediği sürece kendini açmaz. İlk karşılaşma çok kritiktir. Uzman, otoriter bir figür değil, oyun arkadaşı gibi davranır. Ses tonu yumuşak ve davetkardır. Çocuğun ilgi alanları sorulur. Sevdiği çizgi filmlerden, okuldan veya arkadaşlarından bahsedilir. Ortak bir dil bulununca çocuk rahatlar. Rahatlayan zihin, değişime hazır hale gelir. Güven, terapinin zeminidir. O zemin sağlam olmazsa üzerine hiçbir şey inşa edilemez.
Yaş Gruplarına Göre Yaklaşım
Her yaşın algısı başkadır. 5 yaşındaki bir çocukla 12 yaşındaki bir çocuğa aynı yöntem uygulanmaz. Okul öncesi dönemde kelimelerden çok görseller ve oyunlar ön plandadır. Kelime hazineleri sınırlı olduğu için duygularını anlatmakta zorlanırlar. Onların yerine resim çizmeleri istenir. Çizdikleri resimler üzerinden konuşulur.
Okul çağındaki çocuklar ise mantık yürütmeye başlar. Neden-sonuç ilişkisi kurarlar. Onlara daha detaylı açıklamalar yapılır. Ergenlik dönemindeki gençler ise bambaşka bir yaklaşıma ihtiyaç duyar. Onlara çocuk muamelesi yapmak ters teper. Birey olarak saygı görmek isterler. Fikirlerinin dinlenmesi hoşlarına gider.
Telkinlerin yapısı
Çocuklara verilen telkinler emir kipi içermez. “Bunu yapacaksın” yerine “Bunu yapabilirsin” veya “Bunu yaptığını hayal et” denir. Seçenek sunmak çocuğu özgür hissettirir. Kontrolün kendisinde olduğunu düşünür. Kontrolü elinde hisseden çocuk daha uyumlu davranır. Negatif kelimelerden kaçınılır. “Korkmayacaksın” denmez. Çünkü beyin “korkma” kelimesindeki korku kökünü algılar. Bunun yerine “Cesur hissedeceksin” veya “Güvendesin” denir. Olumlu ifadeler zihinde daha kolay yer eder.
Seans Ortamı ve Fiziki Koşullar
Çalışılan oda çocuğa göre düzenlenir. Kasvetli, koyu renkli odalar çocuğu ürkütür. Aydınlık, ferah ve renkli ortamlar tercih edilir. Odada çocuğun dikkatini dağıtacak çok fazla eşya olmamalıdır. Ancak ilgisini çekecek birkaç oyuncak veya kitap bulunması ortamı ısıtır. Koltuklar rahat olmalıdır. Çocuk isterse yerde oturabilmelidir. Mekânın enerjisi çocuğun ruh halini doğrudan etkiler.
Mahremiyet ve gizlilik
Çocukların da sırları vardır. Terapi sırasında anlattıkları bazı şeylerin aileye söylenmemesini isteyebilirler. Eğer çocuğun güvenliğini tehdit eden bir durum yoksa bu isteğe saygı duyulur. Aileye genel gidişat hakkında bilgi verilir ama çocuğun özel paylaşımları saklı tutulur. Bu durum çocuğun uzmana olan güvenini pekiştirir. Kendini yargılanmadan ifade edebileceği bir alan bulur. Gizlilik, profesyonel çalışmanın temelidir.
Uygulama Alanları
Çocuk hipnozu pek çok sorunun çözümünde devreye girer. Alt ıslatma, tırnak yeme, sınav kaygısı, öfke nöbetleri ve uyku bozuklukları bunlardan sadece birkaçıdır. Ayrıca travma sonrası stres durumlarında da başvurulur. Çocuk yaşadığı kötü bir olayı sözle anlatamazsa bedeniyle tepki verir. Karın ağrıları, baş dönmeleri başlar. Hipnoterapi ile bu bedensel tepkilerin kökenine inilir. Duygu boşaltımı yapılır.
Ders çalışma isteksizliği veya odaklanma sorunu yaşayan çocuklarda da teknikler işe yarar. Zihin dağınıklığını toparlamayı öğrenirler. Kendilerine olan inançları artar. “Ben yapamam” düşüncesi yerini “Denersem başarabilirim” düşüncesine bırakır.
Etik Sınırlar ve Güvenlik
Hipnoz bir eğlence aracı değildir. Sahne şovlarında görülen hipnoz ile klinik ortamda yapılan çalışma tamamen ayrıdır. Çocuğun iradesi dışında hiçbir şey yaptırılmaz. Bilinci kapanmaz. Her anın farkındadır. İstediği zaman seansı sonlandırabilir. Uzman kişi, kendi sınırlarını iyi bilmelidir. Tıbbi müdahale gerektiren durumlarda mutlaka doktora yönlendirme yapılır. Dr. Serkan Akıncı Kliniği, etik değerlere sıkı sıkıya bağlı kalarak danışanlarıyla buluşur. Bilimsel temelli yöntemlerden şaşmaz.
Çocukların zihni çok hassas olduğu için yanlış anı yerleştirme riski vardır. Uzman, yönlendirici sorulardan kaçınır. Çocuğun kendi anılarını ve duygularını anlatmasına izin verir. “Şöyle mi oldu?” demek yerine “Ne oldu?” diye sorar. Bu sayede çocuğun gerçeği bozulmadan dinlenir.
Seans Sonrası Takip
Çalışma seanstan sonra bitmez. Çocuğun evdeki ve okuldaki davranışları izlenir. Aileden geri bildirim alınır. Değişim bazen hemen olur, bazen zamana yayılır. Sabırlı olmak lazımdır. Ebeveynin baskıcı tutumu süreci baltalar. Çocuğa “Hadi düzelmedin mi hala?” gibi sorular sorulmaz. Doğal akışına bırakılır.
Çocuğun kendi kendine uygulayabileceği basit egzersizler öğretilir. Nefes çalışmaları veya güvenli yer hayal etme gibi pratikler günlük hayatta işini kolaylaştırır. Zorlandığı anlarda bu pratikleri yaparak kendini sakinleştirir. Böylece terapiye bağımlı kalmadan kendi sorunlarıyla baş etme becerisi kazanır.
Uzman Seçiminin Önemi
Herkes çocukla çalışamaz. Bu iş özel bir eğitim ve sabır ister. Çocuğun dilinden anlamayan, onun seviyesine inemeyen birisi başarılı olamaz. Seçilecek uzmanın geçmişi, eğitimi ve tecrübesi iyice araştırılmalıdır. Referanslar kontrol edilir. Yanlış ellerde yapılan uygulamalar sorunu çözmek bir yana, daha karmaşık hale getirir.
Çocuklarla hipnoz çalışma ilkeleri kapsamında en kritik nokta, çocuğun yüksek yararıdır. Yapılan her hamle, söylenen her söz çocuğun iyiliği içindir. Ticari kaygılar veya aceleci tavırlar bu alanda barınamaz. İlgi, sevgi ve bilimsel bilginin harmanlandığı bir yaklaşım şarttır. Çocuğun içindeki potansiyeli açığa çıkarmak, korkularından arınmasını sağlamak ve mutlu bir birey olarak büyümesine katkı vermek temel gayedir.
Ruh sağlığı ve bütüncül terapiler konusunda Dr. Serkan Akıncı Kliniği, Türkiye genelinde danışan kabul eder. T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı uzmanlığıyla, bağımlılıklardan kaygı bozukluklarına, somatik belirtilerden cinsel işlev bozukluklarına kadar geniş bir yelpazede hizmet verir. Bilimsel temelli, etik ve kalıcı çözümler arayanlar için profesyonel bir adrestir. Burada her danışan özeldir ve her tedavi programı kişiye göre şekillenir.
Bilgilendirme Notu
Bu internet sitesinde yer alan tüm içerikler, güncel tıbbi ve bilimsel veriler ışığında hazırlanmış olup bilgilendirme amaçlıdır.
Son güncelleme tarihi: 16.02.2026
İçerik editörü ve sorumlusu: Dr. Serkan Akıncı
İçeriklerle ilgili görüş, öneri veya düzeltme talepleriniz için aşağıdaki iletişim kanallarından tarafımıza ulaşabilirsiniz.
E-posta: info@drserkanakinci.com
Telefon: +90 533 320 70 93
